• latw-71-1
    Sardeis’ten oryantalizan lebes No. 71. (Telif hakkı Sart Amerikan Hafriyat Heyeti / Harvard Üniversitesi)
  • latw-71-2
    Su yılanlı lebes. (Telif hakkı Sart Amerikan Hafriyat Heyeti / Harvard Üniversitesi)
  • latw-71-3
    Su yılanlı lebes. (Telif hakkı Sart Amerikan Hafriyat Heyeti / Harvard Üniversitesi)
  • latw-71-4
    Su yılanlı lebes. (Telif hakkı Sart Amerikan Hafriyat Heyeti / Harvard Üniversitesi)
  • latw-71-5
    Su yılanlı lebes. (Telif hakkı Sart Amerikan Hafriyat Heyeti / Harvard Üniversitesi)
  • latw-71-6
    Su yılanlı lebes. (Telif hakkı Sart Amerikan Hafriyat Heyeti / Harvard Üniversitesi)
  • latw-71-7
    Su yılanlı lebes. (Telif hakkı Sart Amerikan Hafriyat Heyeti / Harvard Üniversitesi)
  • latw-71-8
    Su yılanlı lebes. (Telif hakkı Sart Amerikan Hafriyat Heyeti / Harvard Üniversitesi)
  • latw-71-9
    Su yılanlı lebes. (Telif hakkı Sart Amerikan Hafriyat Heyeti / Harvard Üniversitesi)
  • latw-71-10
    Su yılanlı lebes. (Telif hakkı Sart Amerikan Hafriyat Heyeti / Harvard Üniversitesi)

Su yılanlı lebes

Dönem
MÖ 600-550 civarı, Lidya
Müze
Manisa, Arkeoloji ve Etnografya Müzesi, 8055
Envanter No.
8055
Sardeis CATNUM
P93.025
Malzeme
Pişmiş toprak
Eserin Türü
Seramik
Seramiğin Şekli
Lebes
Seramik Mal Grubu
Lidya Oryantalizan
Yerleşim
Sardis
Alan (Sektör)
MMS
Açma
MMS-I 93.1
Locus
MMS-I 93.1 Locus 22
Tanım
Kırık, birleştirilmiş. Antik dönemde kırılmış ve onarım görmüştür (su yılanları arasında tamir delikleri). Ağızda, simetrik yerleştirilmiş dört adet tutamak (ikisi korunagelmiş, diğer üçüncünün varlığı geride kalan izi sayesine bilinmekte); yassı, düz diplidir. Dışta krem rengi astar üzeri koyu renk astarlı bezeme, bezemeler şu şekilde sıralanır: ağızda, konsantrik dairelerden oluşan şerit; omuzlardan gövdenin ortasına kadar iki simetrik kompozisyon halinde düzenlenmiş hayvan figürlü friz. Friz (a) dolgu süslü, biri büyük ve altısı küçük olan balıkları çevreleyen birbirine dönük su yılanları (ketoi) ve (b) dolgu süslü, floral bezemelerle çevrelenir, birbirine dönük kazlar; kırık meander motifli şerit; lotus çiçeği ve tomurcuk dizisi; gövdenin alt kısmında şeritler, (üç) kalın ve (dört) dar şekilde sıralanır; dip dışa eğik, şerit ve dairelerle çevrelenir. Yükseklik (tutamaklar olmadan) 0.267 m; ağız dış çapı 0.26 m. Kapasitesi M. H. Ramage'ın tahminine göre yaklaşık 21 litredir.
Yorum
MÖ 6. yüzyıl ortalarında yıkılan bir Lidya evinin bahçesinde ezilmiş ve dağılmış halde bulunmuştur (Alan 4-6, No. 67, 70, 71, 76, 77, 79, 89, 98, 99 ile beraber). Tutamakları (ve onların ağzın üstüne yerleştirilmesi) ve yassı düz dibiyle geleneksel Yunan lebeslerinden farklıdır. Tutamaklar, Anadolu, özellikle de Frig özelliğidir. Birbirine bakan su yılanları Yunan geleneğinde ketoi adını alır. Sardeis'teki Oryantalizan çömleklerde su yaratığı olarak balık motifine; skyphoslarda No. 147 ve 148 ve akıtacaklı bir tabakta (Greenewalt, “Afiyet Olsun!”), kayık biçimli kapta No. 70 ve daha birçok pişmiş toprak vazoda rastlanmaktadır (MÖ 6. yüzyıl’a ait bir tabak, Sardeis Kazı Envanteri P60.452; ve MÖ 7. yüzyıla ait bir krater, Sardeis Kazı Envanteri P60.130).
Ek yazı
Greenewalt, “Giriş”; Greenewalt, “Afiyet Olsun”; Greenewalt, “Lidya Çanak Çömleğı”; Cahill, “Pers Tahribi”
Kaynakça
Greenewalt 1994-1995; Greenewalt, Ratté ve Rautman 1995, 15-18.
Yazar
CHG